Hệ sinh thái “Point-of-Life”: Hành trình chuyển mình ấn tượng của Tập đoàn Masan

Tại Tạp Chí Đầu Tư Việt Nam, chúng tôi luôn nỗ lực mang đến cái nhìn sâu sắc về những doanh nghiệp hàng đầu, và hôm nay, câu chuyện về Tập đoàn Masan là một ví dụ điển hình cho sự linh hoạt và tầm nhìn chiến lược. Tập đoàn Masan, một trong những tên tuổi tư nhân lớn nhất tại Việt Nam, đã không ngừng tái định vị mình, phát triển từ một nhà sản xuất thực phẩm truyền thống thành một hệ sinh thái tiêu dùng đa ngành, tích hợp chặt chẽ nhiều lĩnh vực từ hàng tiêu dùng nhanh, bán lẻ hiện đại, đến thịt thương hiệu và vật liệu công nghệ cao. Với chiến lược “Point-of-Life” đầy tham vọng, Masan đang kiến tạo một mô hình kinh doanh độc đáo nhằm đáp ứng mọi nhu cầu thiết yếu trong đời sống của người tiêu dùng Việt.

Tổng quan về Tập đoàn Masan và chiến lược “Point-of-Life”

Được thành lập vào giữa những năm 1990 bởi nhà sáng lập Nguyễn Đăng Quang và niêm yết trên HOSE từ năm 2009, Tập đoàn Masan đã trải qua gần ba thập kỷ phát triển không ngừng, với sứ mệnh cốt lõi là phục vụ những nhu cầu lớn và chưa được đáp ứng của người tiêu dùng Việt Nam [bài viết gốc]. Từ khởi điểm là ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) với Masan Consumer Holdings (MCH), Masan đã dần mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác. Năm 2011, họ dấn thân vào thị trường thịt và thức ăn chăn nuôi bằng việc thành lập Masan MEATLife (MML). Một bước ngoặt chiến lược quan trọng diễn ra vào năm 2019 khi Masan mua lại WinCommerce (WCM), đánh dấu sự tham gia mạnh mẽ vào lĩnh vực bán lẻ hiện đại [bài viết gốc].

Tiếp đó, từ năm 2021 đến 2022, Masan tiếp tục mở rộng sang mảng phong cách sống và F&B với việc mua lại Phúc Long Heritage (PLH), đồng thời cung cấp dịch vụ viễn thông qua Mobicast (Wintel) và các dịch vụ tài chính thông qua mối quan hệ đối tác với Techcombank [bài viết gốc]. Tất cả những động thái này đã hình thành nên một hệ sinh thái “Point-of-Life” toàn diện, kết nối FMCG, thực phẩm tươi sống, bán lẻ, F&B, viễn thông và dịch vụ tài chính, nhằm phục vụ hơn 100 triệu người tiêu dùng Việt Nam mỗi ngày. [cite: 2_search_1, 2_search_2, 2_search_3, 2_search_4] Bên cạnh đó, Masan High-Tech Materials (trước đây là Masan Resources), bắt đầu hoạt động thương mại từ năm 2014, khẳng định vị thế của Masan trong ngành vật liệu công nghệ cao [bài viết gốc].

Năm 2024, Tập đoàn Masan đã công bố những con số tài chính ấn tượng, với doanh thu thuần đạt 83.178 tỷ đồng, tăng 6,3% so với năm 2023. Đây cũng là năm chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của các doanh nghiệp từng thua lỗ như WinCommerce và Masan MEATLife sang trạng thái có lãi, góp phần vào lợi nhuận gộp cả năm đạt 24.656 tỷ đồng, tăng 11,5% so với năm trước. [cite: 4_search_2, 4_search_3, 4_search_4] Biên lợi nhuận gộp của Tập đoàn Masan cũng tăng từ 28,3% (năm 2023) lên 29,6% (năm 2024), thể hiện sự cải thiện rõ rệt trong hiệu quả hoạt động và quản lý chi phí [bài viết gốc].

Sơ đồ các công ty con trong hệ sinh thái của Tập đoàn Masan

WinCommerce (WCM): Đột phá trong bán lẻ hiện đại

WinCommerce là cánh tay nối dài của Masan trong lĩnh vực bán lẻ, quản lý chuỗi siêu thị WinMart và chuỗi cửa hàng tiện lợi WinMart+, tạo thành mạng lưới bán lẻ hiện đại rộng lớn nhất Việt Nam. Điều này không chỉ cung cấp kênh phân phối hiệu quả cho các sản phẩm của Masan mà còn cho phép tích hợp theo chiều dọc từ sản xuất đến điểm bán hàng, tối ưu hóa chuỗi giá trị [bài viết gốc].

Sau nhiều năm tăng trưởng doanh thu nhưng vẫn thua lỗ, năm 2024 đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử khi WinCommerce chính thức báo lãi sau thuế 6 tỷ đồng, đảo ngược khoản lỗ ròng khoảng 599 tỷ đồng của năm 2023. [cite: 4_search_2, 5_search_3] Đà tăng trưởng lợi nhuận này tiếp tục được duy trì vào năm 2025, với việc WinCommerce ghi nhận quý thứ tư liên tiếp có lãi tính đến giữa năm [bài viết gốc]. Đáng chú ý, tính đến cuối năm 2025, WinCommerce đã đạt doanh thu thuần 39.000 tỷ đồng, tăng 18,3% so với năm 2024, vượt xa mục tiêu đề ra. [cite: 5_search_2, 5_search_4]

Cửa hàng WinMart+ tại Bắc Giang, minh chứng cho sự mở rộng của chuỗi bán lẻ

Tính đến giữa năm 2025, chuỗi cửa hàng đã mở rộng lên hơn 4.000 điểm bán hàng trên toàn quốc, trong đó khoảng 75% cửa hàng mới là các cửa hàng WinMart+ ở khu vực nông thôn, thể hiện chiến lược thâm nhập sâu rộng vào các thị trường tiềm năng [bài viết gốc, cite: 5_search_5]. Sự kết hợp giữa mở rộng mạng lưới và cải thiện hiệu quả kinh doanh đã củng cố vai trò của WinCommerce như một động lực bán lẻ ổn định và có khả năng mở rộng trong hệ sinh thái của Tập đoàn Masan.

Biểu đồ lợi nhuận sau thuế của WinCommerce từ Quý 1/2024 đến Quý 2/2025

Masan Consumer Holdings (MCH): Trụ cột tiêu dùng nhanh

Masan Consumer Holdings (MCH) vẫn là trụ cột vững chắc của Tập đoàn Masan, chuyên sản xuất và tiếp thị danh mục đa dạng các mặt hàng tiêu dùng nhanh (FMCG). Các sản phẩm thiết yếu như nước sốt, gia vị, mì ăn liền, đồ uống và thực phẩm tiện lợi dưới các thương hiệu nổi tiếng như Chin-Su, Nam Ngư, Omachi và Wake-Up 247 đã trở nên quen thuộc trong hầu hết các gia đình Việt [bài viết gốc].

Thế mạnh cốt lõi của Masan Consumer nằm ở khả năng phân phối rộng khắp, đưa sản phẩm thâm nhập sâu vào cả kênh bán lẻ truyền thống lẫn các hệ thống bán lẻ hiện đại và siêu thị [bài viết gốc]. Theo báo cáo, sản phẩm của công ty tiếp cận 98% hộ gia đình Việt Nam và dẫn đầu gần 80% danh mục tiêu dùng thiết yếu trên toàn quốc [bài viết gốc, cite: 4_search_2]. Ngoài thị trường nội địa, các thương hiệu của Masan Consumer còn vươn ra toàn cầu, có mặt tại 26 quốc gia và xuất hiện trong các chuỗi bán lẻ hàng đầu thế giới như Costco (Mỹ, Hàn Quốc) và Woolworths (Úc) [bài viết gốc].

Các sản phẩm đa dạng của Masan Consumer

Về hiệu suất tài chính, Masan Consumer luôn thể hiện khả năng phục hồi và lợi nhuận đáng kể, ngay cả trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, áp lực chi phí và gián đoạn thị trường. Mặc dù chi phí đầu vào và logistics tăng cao trong những năm gần đây, MCH vẫn duy trì lợi nhuận ổn định nhờ vào nhận diện thương hiệu mạnh mẽ và nhu cầu không ngừng đối với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu [bài viết gốc]. Năm 2024, Masan Consumer đóng góp hơn một nửa tổng lợi nhuận gộp hàng năm của Tập đoàn Masan, với doanh thu đạt 30.897 tỷ đồng, tăng 9,4% so với năm trước [bài viết gốc, cite: 4_search_2, 4_search_4]. Tỷ suất lợi nhuận gộp của MCH đạt 46,6% vào năm 2024, cho thấy hiệu quả vượt trội trong vận hành [cite: 3_search_1].

Phân bổ lợi nhuận gộp của Tập đoàn Masan theo công ty con năm 2024

Trong tương lai, Masan Consumer tiếp tục đầu tư vào việc nâng cấp sản phẩm và mở rộng sang các phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn như thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhẹ lành mạnh và sản phẩm chăm sóc gia đình, đồng thời duy trì các ngành hàng cốt lõi đang phát triển mạnh mẽ. Về thị trường quốc tế, MCH sẽ đẩy mạnh chiến lược Go Global, đặt mục tiêu tăng trưởng hơn 20% tại các thị trường lớn như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và EU, đặc biệt tập trung vào các mặt hàng gia vị, thực phẩm tiện lợi và cà phê hòa tan [bài viết gốc].

Masan MEATLife (MML): Hiện đại hóa chuỗi cung ứng thịt

Masan MEATLife (MML) vận hành mô hình tích hợp “Thức ăn chăn nuôi – Trang trại – Thực phẩm” (3F) toàn diện, từ khâu chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi ở thượng nguồn đến chế biến thịt mát và phân phối bán lẻ ở hạ nguồn. Công ty cung cấp thịt heo thương hiệu, có thể truy xuất nguồn gốc thông qua MeatDeli và các dòng sản phẩm liên quan [bài viết gốc]. Mô hình tích hợp theo chiều dọc này đóng vai trò quan trọng trong việc hiện đại hóa chuỗi cung ứng đạm động vật tại Việt Nam, đảm bảo an toàn, chất lượng thực phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với thịt thương hiệu [bài viết gốc].

Ban đầu, MML xây dựng hoạt động kinh doanh xoay quanh thức ăn chăn nuôi và ra mắt sản phẩm thịt ướp lạnh, có thương hiệu đầu tiên tại Việt Nam (MeatDeli) vào cuối năm 2018. Đến năm 2019, công ty chuyển mình từ mô hình kinh doanh nông nghiệp B2B sang mô hình hàng tiêu dùng, tập trung cung cấp sản phẩm có thương hiệu thông qua kênh bán lẻ [bài viết gốc]. Năm 2021, Masan MEATLife đã chuyển giao mảng kinh doanh thức ăn chăn nuôi cho De Heus Việt Nam để tập trung hoàn toàn vào các sản phẩm thịt có thương hiệu, đồng thời vẫn duy trì quan hệ hợp tác chặt chẽ nhằm đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc của mô hình 3F [bài viết gốc]. Sự thoái vốn này, dù ban đầu làm doanh thu hợp nhất giảm và dẫn đến thua lỗ trong năm 2022 và 2023, đã cho phép MML tập trung nguồn lực vào mảng thịt chế biến có biên lợi nhuận cao hơn [bài viết gốc, cite: 3_search_3].

Năm 2024, nhờ doanh số bán thịt ướp lạnh và thịt chế biến của MeatDeli (và các thương hiệu liên quan) tăng, cùng với giá bán trung bình thịt gà và thịt lợn trên thị trường chung cao hơn, MML đã báo cáo lợi nhuận khả quan [bài viết gốc]. Cụ thể, lợi nhuận sau thuế của MML đạt 25 tỷ đồng cho cả năm 2024 [cite: 4_search_4].

Biểu đồ lợi nhuận sau thuế của Masan MEATlife từ 2020-2024

Nhìn về tương lai, Masan MEATlife sẽ tiếp tục đầu tư vào thịt chế biến, đặt mục tiêu mảng này đóng góp đáng kể vào tổng doanh thu khi người tiêu dùng ngày càng chuyển từ thịt tươi sang thịt đóng gói [bài viết gốc]. Việc tích hợp sâu rộng với mạng lưới bán lẻ WinCommerce là một lợi thế chiến lược khác, khi MML thiết lập các “Meat Corner” bên trong các cửa hàng WinCommerce, đặt mục tiêu tăng thị phần thịt chế biến của WinCommerce từ 16,6% năm 2024 lên 20% vào năm 2025, với mục tiêu dài hạn là 40% [bài viết gốc].

Phúc Long Heritage (PLH): Mở rộng trải nghiệm phong cách sống

Phúc Long Heritage là đại diện cho sự hiện diện của Tập đoàn Masan trong lĩnh vực bán lẻ đồ uống, đặc biệt là cà phê và trà. Được mua lại vào năm 2022, Phúc Long cho phép Masan khai thác văn hóa cà phê và xu hướng tiêu dùng đồ uống đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, từ đó mở rộng hệ sinh thái “Point of Life” vượt ra khỏi lĩnh vực thực phẩm và bán lẻ truyền thống, hướng đến các trải nghiệm phong cách sống và tiêu dùng hiện đại [bài viết gốc].

Trước khi gia nhập Masan, Phúc Long là một chuỗi trà và cà phê có quy mô vừa, với sự hiện diện tương đối hạn chế. Sau khi được Masan mua lại trong giai đoạn 2021-2022, Phúc Long đã có một bước tăng tốc đáng kể về quy mô mở rộng và hiệu quả tài chính [bài viết gốc]. Chuỗi này nhanh chóng mở rộng mạng lưới bán lẻ từ 72 cửa hàng vào tháng 1 năm 2022 lên 860 điểm bán vào tháng 9 năm 2022, trải rộng trên nhiều mô hình bao gồm cửa hàng flagship, cửa hàng mini và ki-ốt tích hợp trong các cửa hàng WIN và WinMart+ [bài viết gốc]. Hiệu quả tài chính của Phúc Long cũng tăng trưởng đáng kể cả về doanh thu và lợi nhuận, với biên lợi nhuận ròng tăng từ 2% năm 2019 lên 7,6% năm 2024 [bài viết gốc]. Doanh thu thuần của Phúc Long Heritage đạt 1.621 tỷ đồng cho cả năm 2024 [cite: 4_search_4].

Doanh thu của Phúc Long Heritage từ 2017 đến 2024

Trong tương lai, Phúc Long sẽ tiếp tục tận dụng chương trình Thành viên WIN của Masan, cho phép cá nhân hóa các ưu đãi dựa trên hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Công ty cũng triển khai các chiến dịch theo mùa được nhắm mục tiêu để nắm bắt các giai đoạn tiêu thụ cao điểm. Để nâng cao khả năng cạnh tranh, Phúc Long sẽ giới thiệu thiết kế cửa hàng mới và các mô hình cửa hàng mới, tập trung vào giá trị trải nghiệm và tạo sự khác biệt, thu hút cả khách hàng thân thiết và khách hàng mới [bài viết gốc].

Masan High-Tech Materials (MHT): Định vị lại trong ngành vật liệu công nghệ cao

Masan High-Tech Materials (MHT) đại diện cho di sản của Tập đoàn Masan trong lĩnh vực khai khoáng và vật liệu công nghiệp, đặc biệt là vonfram và các vật liệu công nghệ cao khác được sử dụng trong sản xuất pin và các ứng dụng công nghiệp [bài viết gốc]. Phân khúc này trước đây đã giúp Masan đa dạng hóa hoạt động kinh doanh ngoài ngành hàng tiêu dùng truyền thống.

Masan High-Tech Materials từng mua lại phần lớn cổ phần của công ty tái chế vonfram HC Starck (HCS) của Đức, nhằm mở rộng chuỗi giá trị vonfram sang các vật liệu công nghệ cao. Tuy nhiên, vào tháng 12 năm 2024, Masan đã thoái toàn bộ cổ phần tại HCS, bán lại cho Tập đoàn Vật liệu Mitsubishi. [cite: 4_search_2, 4_search_3] Giao dịch này đã giúp MHT giảm đáng kể gánh nặng nợ và giải phóng vốn để tái đầu tư vào các hoạt động cốt lõi trong lĩnh vực bán lẻ tiêu dùng [bài viết gốc]. Việc thoái vốn này đánh dấu một bước chuyển chiến lược: thay vì tiếp tục mở rộng hoạt động công nghệ vật liệu toàn cầu đòi hỏi nhiều vốn, Masan ưu tiên củng cố hệ sinh thái bán lẻ tiêu dùng của mình [bài viết gốc].

Năm 2024, MHT đạt doanh thu 14.336 tỷ đồng, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước, bất chấp những thách thức về hoạt động như gián đoạn dịch vụ nổ mìn tại Công ty Khai thác Mỏ Núi Pháo và Yagi Typhoon [bài viết gốc, cite: 4_search_4]. Nhìn về tương lai, MHT đã áp dụng chiến lược “Trở về Cơ bản” (Back to Basics), ưu tiên sự xuất sắc trong vận hành, kiểm soát chi phí và tối ưu hóa tài nguyên trong lĩnh vực khai thác và lọc dầu cốt lõi [bài viết gốc]. Do sự gián đoạn chuỗi cung ứng và nhu cầu ngày càng tăng đối với các khoáng sản quan trọng trên toàn thế giới (cho thiết bị điện tử, năng lượng tái tạo và các ứng dụng công nghiệp), MHT có kế hoạch tận dụng năng lực sản xuất chi phí thấp của mình để đáp ứng nhu cầu toàn cầu, định vị mình là một nhà xuất khẩu có sức cạnh tranh [bài viết gốc].

Kết luận

Tập đoàn Masan đang bước vào một giai đoạn mới, được đánh dấu bằng sự hội nhập mạnh mẽ hơn trong hệ sinh thái và lợi nhuận lành mạnh hơn từ các công ty con. Đặc biệt, WinCommerce và Masan MEATLife đã chuyển mình ngoạn mục sang trạng thái có lãi sau nhiều năm thua lỗ [bài viết gốc]. Masan Consumer tiếp tục là “cái neo” vững chắc của hệ sinh thái với tăng trưởng ổn định và các thương hiệu dẫn đầu thị trường, trong khi Phúc Long củng cố độ phủ sóng các sản phẩm phong cách sống [bài viết gốc]. Sau khi thoái vốn khỏi HCS, Masan High-Tech Materials đang tái tập trung vào các hoạt động khai thác và tinh luyện cốt lõi [bài viết gốc]. Những bước phát triển này cùng nhau củng cố chiến lược dài hạn của Tập đoàn Masan, xây dựng một hệ sinh thái thống nhất, lấy người tiêu dùng làm trọng tâm, được thiết kế để đáp ứng mọi nhu cầu hàng ngày đang thay đổi của Việt Nam. Đây là một hành trình đầy thú vị mà Tạp Chí Đầu Tư Việt Nam sẽ tiếp tục theo dõi sát sao.